Mary Astell
Mary Astell (
Newcastle upon Tyne,
1666ko
azaroaren 12a –
Londres,
1731ko
maiatzaren 11)
ingeles filosofo,
idazle eta
erretoriko feminista izan zen.
Bere garaiko giro intelektualean garrantzi handiko emakumea izan zen eta
feminismo anglosaxoiaren aitzindarietako bat da
Bathsa Makin eta
Judith Drake-rekin batera.
Ingalaterrako Ilustrazioko zenbait eztabaida filosofiko eta politiko nagusitan parte hartu zuen. Horretaz gain, bere idazkietan ikus daitekeenez, erabat jabeturik zegoen garaiko emakumearen
desberdinkeriaren jatorriarekin eta emakumea menpeko egoeran mantentzen zuten ohiturak aldatzea aldarrikatzen zuen sutsuki. Bere idazkiek, Ilustrazio garaiko sexuen arteko eztabaidaren auziaren berri ematen digute. Testuinguru politiko moderno horretan, emakumeentzako bizi-proiektu bat proposatu zuen
ezkontzari alternatiba gisa.
Hortaz, oso nabarmena da Astell-ek
Argien Mendeko
pentsamendu proto-feministari egindako ekarpena. Batez ere,
gizarte patriarkalari egindako kritikari eta emakumeen hezkuntzaren defentsari dagokionez. Izan ere,
XVII. mendearen amaieran, ez zen inongo garapenik egon emakumeen estatus sozial eta politikoan, ez
Europan ezta
Ingalaterran ere. Astellek nabarmendu zuenez,
subjektu femeninoa Ilustrazioko eraldaketa sozio-politikotik at geratu zen, gizonezkoak baitziren
eskubide zibilak zituzten subjektu bakarrak.
Bere
babesle ekonomikoak Lady Ann Coventry,
Lady Elizabeth Hastings eta
Catherine Jones izan ziren eta harreman intelektuala eduki zuen
Lady Mary Chudleigh,
Judith Drake,
Elizabeth Elstob,
Lady Mary Wortley Montagu eta
John Norris-ekin.
Egun, emakumeen hezkuntzaren inguruko teoriengatik eta
John Norris eta
John Locke-ri egindako kritikengatik ezaguna da. Astell,
René Descartes, eta batez ere,
John Lockeren
filosofia enpirikoaren jarraitzailea zen. Astellen ustez,
arrazionaltasuna
k zentzua zeukan soilik pertsonok esperientzia ugari bizi ditugunean, bai kanpo munduan bai barne munduan. Hala ere, gure
adimena
k ulertu ezin dituen
egia batzuk daude, eta horien adibideetako bat
Jainkoa da. Horregatik,
fedea ere
ezagutza mota bat da.
Wikipediatik informazioa lortu